پرونده IT ايراني
حجت ا... مديريان، کارشناس ارشد IT در گفت و گو با وب:
دولت به " اضطراب اقتدار " دچار شده است .
مقدمه
حجت ا... مديريان، کارشناس ارشد IT سال هاست که به طور جدي درگير مباحث نظري و کاربردي IT در سطح ملي و بين المللي است. ميزان و تعداد فعاليت ها و پروژه هايي که وي طي 7 سال گذشته انجام داده است و نيز ادبيات خاص مديريان در تبيين و تشريح IT به خوبي بيانگر احاطه وي بر حوزه هاي کلان IT و تحولاتي است که بهره گيري از اين تکنولوژي در کليت حاکميت، دولت و بدنه جامعه ايجاد مي کند.
با توجه به فعاليتهاي او و حضور مستمرش در گردهمايي هاي بين المللي، نگاهي جديد به تحولات جهاني IT دارد.
وضعيت خصوصي سازي در حوزه IT و روابطي که در عصر اطلاعات بايد ميان دولت و بخش خصوصي برقرار باشد، محور گفت و گويي است که بر سر آن با آقاي مديريان به توافق رسيديم.
ما حصل اين گفت و گو را مي خوانيد.
وب: جناب آقاي مديريان از منظر شما خصوصي سازي در حوزه IT مستلزم چه مواردي است؟
مديريان: خصوصي سازي سازمان هاي IT نياز به مقدمه اي دارد که خدمت شما عرض مي کنم. امروزه در ادبيات توسعه مفهومي وجود دارد به نام Good Governance منظور از Governance روند تصميم سازي و چگونگي پياده سازي آن است.اين تصميم سازي مي تواند در مقياس جهاني، کشوري، محلي و يا سازماني باشد. نهادهاي درگير Governance، دولت ها، بخش خصوصي و جامعه مدني با ويژگي هاي هشت گانه مشخص هستند چيدمان و روش تعامل اين بخش ها يکي از مباحث اساسي جامعه اطلاعاتي است، چرا که اين سه بخش به عنوان نهادهاي مسئول و پاسخگو تعيين کننده سرنوشت مردم هستند ويژگي هاي هشت گانه عبارتنداز : 1- مشارکت  2- گرايش به وفاق اجتماعي 3- قابل اندازه گيري بودن 4- شفافيت 5- مسئول پذيري و پاسخگويي 6- موثر و کارآمد بودن 7- برقراري تساوي ، عدالت و غير انحصاري بودن 8- پيرو قانون بودن.
در مقابل Bad Governance را داريم که در آن نه تنها ويژگي هاي فوق حضور ندارند بلکه تداخل نهادهاي مافيايي، تصميم سازي هاي زور مدارانه و نظامي، درگيري هاي نخبگان سياسي و اجتماعي و سياسي شدن حوزه اقتصاد و غيره وجود دارد. در بسياري از کشورها از جمله در کشور ما هنوز تصوير روشني از اين رابطه وجود ندارد و با اينکه سران مملکتي و مقامات ارشد جمهوري اسلامي بارها توصيه هاي مفيد و اساسي کرده اند، ولي به نظر مي رسد اشکالات ساختاري، مفهومي و حتي زباني باعث شده که اين امر به درستي تحقق پيدا نکند.
وب: آقاي مديريان، براي روشن تر شدن بحث لطفاً ضمن ارائه تعريفي از خصوصي سازي، روندهاي لازم براي تحقق آن را تشريح کنيد.
مديريان: خصوصي سازي در اصل تغيير رابطه و باز تعريف رابطه بين دولت و بخش خصوصي است. تا به حال چنين بوده که دولت دنبال حاکميت هرچه بيشتر و تمرکز قدرت بوده و متاسفانه در فرهنگ زباني ما نيز براي واژه Government معادل "حاکميت" که نحوي از زور و تحکم در آن مستتر است ، به کار گرفته شده، و اين در حالي است که Government حاکميت نيست بلکه زمامداري است. زمامدار وظيفه مديريت و نظارت را به عهده دارد. به نظر من اولين گام براي حرکت به سمت رشد و توسعه باز تعريف حاکميت و تغيير آن به زمامداري و مديريت کلان کشوري است. ذهنيت " حاکميت " در مردم ما باعث شده که همه از حکومت اقتدار تمرکز قدرت و زورگيري را انتظار داشته باشند. اين ذهنيت بايد به مرور زمان اصلاح شود.
اگر تلقي دولت از زمامداري، " قدرت " و تمرکز آن باشد، طبيعي است که با خصوصي سازي مخالفت کند حتي اگر به لحاظ نظري به اين نتيجه رسيده باشد که " خصوصي سازي و کم کردن حجم دولت لازم است ". ما در عمل با پديده اي مواجه هستيم که من اسم آن را " اضطراب اقتدار " گذاشته ام. اضطراب کم شدن قدرت، خود به خود مقاومت ايجاد مي کند در حالي که اولاً دولت معادل قدرت نيست، ثانياً خصوصي سازي و توزيع قدرت باعث مديريت بهتر و آسان تر دولت خواهد شد.
مشکل بزرگ ديگر در روند خصوصي سازي در کشوري مثل ايران پيوند و وابستگي دولت به نفت است. تا زماني که دولت خود را بي نياز از درآمدهاي ديگري مثل درآمدهاي معقول مالياتي مي داند، هيچ گونه اهتمامي به خصوصي سازي نخواهد کرد. براي خصوصي سازي بايد ساختار نفت – اقتدار – حکومت به ساختار اقتصاد آزاد- دموکراسي – دولت تبديل شود.
البته من بدبين نيستم و معتقدم اين اتفاق خواهد افتاد. هدف از خصوصي سازي در دنياي امروز نه تنها تضعيف حکومت نيست، بلکه با باز تعريف رابطه بخش خصوصي – دولت – جامعه مدني، تصدي گري دولت کم شده و دولت مي تواند به وظيفه اصلي خود که رسيدگي به امور مديريت کشور و نظارت بر آن است برسد.
وب: بدين ترتيب از نظر شما خصوصي سازي موجب چه رويدادهايي در جامعه خواهد شد ؟
مديريان: خصوصي سازي مطلوب است ؛ چرا که باعث ايجاد اقتصاد رقابتي و استقلال از درآمدهاي نفتي خواهد شد اصولاً دولت بازرگان خوبي نيست؛ چرا که مديران دولتي به دنبال خريد ارزانترين کالا و خدمات هستند و نه بهترين و مناسب ترين آنها. مديران دولتي همواره با اضطراب عملکرد سازمان هاي نظارتي مواجه هستند و به خصوصي در اين برهه از زمان،مديران قدرت ريسک و شجاعت کمتري دارند؛ چرا که همواره اين نگراني وجود دارد که خريد مطلوبتر ولي گران تر دردسر آفرين باشد لذا آنها ترجيح مي دهند خود را در حاشيه امن قرار داده و از دردسر پرهيز کنند . اين مشکل زماني دو چندان خواهد شد که حوزه اقتصاد با حوزه سياست آميخته شده باشد. وضعيتي که در حال حاضر گريبانگير ملت ما شده است. ما متاسفانه در وضعيتي قرار داريم که مديران شرکت ها و تشکل هاي اقتصادي از افرادي انتخاب مي شوند که در مسير فکري مديران ارشد دولتي قرار داشته باشند. ملاحظه بفرماييد با تغيير دولت هشتم به دولت نهم چقدر تغييرات در لايه مديران صنايع و بنگاههاي اقتصادي داشتيم و اين در حاليست که مديران صنايع بايد از افراد مستقل و صاحب نظر در صنعت انتخاب شوند و نه از عناصر و وابستگان سياسي.

وب: بخش خصوصي در اين ميان چه نقشي دارد؟
مديريان : بخش خصوصي براي رقابت مجبور است که کالاي با کيفيت بالا توليد کند، قيمت را کاهش داده و پشتيباني خوب ارائه دهد، ولي بخش دولتي هيچ اجباري ندارد؛ چرا که يکه تاز عرصه بازار است و رقيبي ندارد. نادرست بودن رابطه بخش خصوصي و دولت و عدم خصوصي سازي باعث مي شود که بخش خصوصي همواره کوچک بماند . " اضطراب اقتدار " در دولت علت اصلي کوچک ماندن بخش خصوصي است چرا که بخش خصوصي بزرگ باعث تحديد قدرت دولت خواهد شد. مشکل بخش خصوصي کوچک آن است که قيمت تمام شده کالا گران خواهد شد. اصولاً ارزان سازي کالا نتيجه بزرگ شدن بخش خصوصي است. در دنياي امروز که رقابت فشرده شده و غول هاي اقتصادي در حال بلعيدن شرکت هاي کوچک هستند، فکر مي کنيد چه بر سر شرکت هاي خصوصي کوچک خواهد آمد؟ همين الان با حضور کالاهاي ارزان قيمت چيني و نرم افزارهاي ارزان قيمت چه بر سر شرکت هاي ايراني آمده است؟ حال تصور کنيد که ايران به WTO پيوسته است و قرار است کالاهاي خارجي تحت قوانين WTO وارد کشور شوند. مطمئناً صنعت ما به کلي نابود خواهد شد.
وب: مشکل خصوصي سازي در کجاست؟
مديريان: مشکل پيوستن به WTO نيست بلکه مشکل در کوچک بودن بخش خصوصي است که قرار است با بخش خصوصي بزرگ خارجي رقابت کند . سياست کوچک نگه داشتن بخش خصوصي کمک به شرکت هاي خارجي است نه کمک به اقتدار ملي. کشورهاي زيادي از جمله، هند، مالزي و امارات در زمينه خصوصي سازي گام برداشته و موفق بوده اند تجربه اين کشورها نشان داده که بدون حمايت دولت امکان خصوصي سازي وجود ندارد . خصوصي سازي نياز به فرهنگ خصوصي سازي دارد يعني بايد اين فرهنگايجاد شود که بخش خصوصي دشمن بخش دولتي نيست و رقيب آن هم نيست بلکه نقش کمک کننده دارد. دولت هم بايد نقش تسهيل گر را در خصوصي سازي براي شرکت هاي خصوصي داشته باشد. اين شعاري است که از طرف دولت در دبي براي خصوصي سازي رايج شده است : کسب و کار تو کسب و کار من است. (Your Business is my Business) . در اين کشورها بخش دولتي بيشترين کمک را به شرکت هاي خصوصي مي کنند و نه تنها اجازه ورشکستگي را به آنها نمي دهند بلکه آن ها را تقويت مي کنند و انواع و اقسام امکانات را در اختيار آنان قرار مي دهند به طور خلاصه معتقدم براي خصوصي سازي شرکت هاي ICT، گام اول بايد تعريف پروژه اي به نام پروژه خصوصي سازي باشد. چرا مي گويم پروژه، چون پروژه اولاً ابتدا و انتها و زمان بندي دارد، ثانياً مراحل اجراي پروژه مشخص است، ثالثاً درصد پيشرفت آن قابل اندازه گيري است، رابعاً متولي آن مشخص است.متولي پروژه خصوصي سازي نميتواند دولت باشد چرا که دولت  بنابر دلايلي که گفته شد، در درون خود با اين پروژه مشکل دارد. پس متولي آن بايد يک شرکت خصوصي يا يک کنسرسيوم باشد . همان گونه که ذکر شد دولت بايد نقش خود را از متولي گري به تسهيل گري تغيير دهد تا پروژه خصوصي سازي امکان پذير شود.
وب: آقاي مديريان، پيشنهاد شما به دولت در اين زمينه چيست؟
مديريان: من پيشنهاد مي کنم دولت بخشي از درآمدهاي نفتي را براي توسعه صنعت IT و کمک به شرکت هاي خصوصي IT اختصاص دهد. منظور از درآمدهاي نفتي کمک به صورت Grant يا کمک بلاعوض نيست بلکه منظور انجام سرمايه گذاري در حوزه High-tech است .در حال حاضر سرمايه گذاري هايي که از محل منابع نفتي در کشور انجام مي شود در حوزه ي ساختمان و تاسيسات و حداکثر صنعت به گونه اي است که اولاً ارزش افزوده بالايي ندارد، ثانياً کارآفرين نيست و ثالثاً حوزه آن High-tech نيست. شرکت هاي خارجي بخش تير و تخته را در کشور ما انجام مي دهند و بخش High-tech به خصوص IT را در کشور خودشان. اين رابطه بايد تغيير کند. بايد شرکت هاي ايراني هم سهمي در پروژه ها، خصوصاً در بخش  High-tech داشته باشند.
وب: رشد و توسعه صنايع High-tech چه تاثيري در جامعه خواهد داشت؟
مديريان: رشد صنعت High-tech در کشور روند فرار مغزها را معکوس مي کند . وضعيتي که در هندوستان اتفاق افتاده است و به Reverse Brain Drain معروف است . با رشد صنعت High-tech بخصوص صنعت IT نه تنها از پديده فرار مغزها به طور منطقي جلوگيري خواهد شد بلکه روند خروج سرمايه نيز معکوس خواهد شد. شرکت هاي خارجي نيز براي سرمايه گذاري در کشور علاقه نشان خواهد داد . سرمايه و پول خصلتاً محافظه کار هستند و به همين دليل به آنجايي مي روند که امنيت امکان و شرايط مناسب براي رشد و گردش وجود داشته باشد. اين شرايط بايد درکشور به وجود بيايد.
وب: لطفاً به عنوان آخرين سوال چگونگي روابط ميان توسعه و خصوصي سازي را بيان کنيد.
مديريان: رابطه اي مستقيم بين توسعه ي خصوصي سازي، امنيت اقتصادي حاکميت قانون، شفافيت و مديريت خوب (good Governance)  جدايي حوزه سياسيت از اقتصاد، حمايت از SME ها و تلاش براي بزرگ شدن شرکت هاي خصوصي و پذيرش دموکراسي از طرف زمامداران وجود دارد.
دموکراسي در دنياي امروز فقط يک کالاي فانتزي غربي نيست بلکه يک روش مديريت و پيش شرط ايجاد امنيت اقتصادي است. فراموش نکنيم. يکي از آرمان هاي انقلاب اسلامي رسيدن به توسعه اقتصادي و خودکفايي بود. خود کفايي با شعار ميسر نمي شود بلکه احتياج به راهکار عملي دارد. اصل 44 قانون اساسي نيز ناظر بر همين موضوع است.

موتور حركت ICT در كشور، بسيار كند عمل مي‌كند .توجه دولت به فن‌آوري اطلاعات مانع خسارات جبران‌ناپذير مي‌شود

 باران : http://baran.org.ir/?sn=news&pt=full&id=615

مصاحبه با مهندس حجت الله مديريان عضو هيات علمي ايران در اجلاس wsis

به گزارش خبرگزاري ايرنا جلسه انجمن جامعه اطلاعاتي ايران در محل انجمن هاي علمي کشور تشکيل و مهندس حجت اله مديريان در مورد خلا صه گزارش نشست هاي مجموعه وقايع مربوط به wsis 14لي 25 ماه مه -2007 سوئيس ژنو به سخنراني پرداختند.
در اين سخنراني مطالب زير ارائه گرديد:
تاريخچه :
اجلاس جهاني درمورد جامعه‌ي اطلاعات ( WSIS) در دو مرحله برگزار شد، يكي در ژنو در سال 2003 و ديگري در تونس در سال 2005. اجلاس ژنو دو سند را تهيه كرد: بيانيه اصول ژنو ( ITU, 2003) و ديگري برنامه‌ي عمل ژنو ( ITU, 2003). اجلاس تونس نيز دو سند را ارائه داد: پيمان تونس ( ITU, 2005) و دستورالعمل تونس براي جامعه‌ي اطلاعات ( ITU, 2005).
اين اسناد منابع كليدي هستد براي ادامه‌ي كار و اجراي دستاوردهاي اجلاس.
دستورالعمل تونس براي جامعه‌ي اطلاعاتٌ دولتها، سازمانهاي بين‌الملي، بخش خصوصي و جامعه‌ي مدني را موظف به ساخت يك جامعه‌ي اطلاعات مردم مدار، فراگير، توسعه محور و غيرتبعيض‌آميز مي‌كند...
ادامه‌ي اجلاس
از شوراي اقتصادي و اجتماعي سازمان ملل ( ECOSOC) خواسته شد تا در قالب يك برنامه‌ي نظام‌مند و گسترده، ادامه‌ي اجلاس ژنو و تونس و دستاوردهاي آن را مورد بررسي و نظارت قرار دهد. از همين رو، اين شورا در جلسه‌ي مهم خود در سال 2006، سرپرستي، دستور كار و تركيب اعضاي كميسيون علم و تكنولوژي براي توسعه( CSTD) را مورد بازبيني و بررسي قرار داد؛ كه اين خود شامل توجه به تحكيم و تقويت كميسيون و نيز توجه به رويكرد سهامداري چندجانبه بود.
اجراي WSIS
قطعنامه‌ي تونس از نهادهاي وابسته به سازمان ملل و ديگر سازمانهاي ميان دولتي خواست تا در راستاي قطعنامه‌ي شوراي عمومي سازمان ملل ( 57/270/b) عمل كنند تا موجب تسهيل فعاليتِ ميان سهامداران مختلف و از آن جمله جامعه‌ي مدني و بخش خصوصي، و نيز ياري رساندن به دولتهاي ملي در به اجرا در آوردن تلاشهايشان شود ( سازمان ملل، 2003). اين دستورالعمل همچنين از دبير كل خواست تا در رايزني‌هايش با هيئت رئيسه‌ي اجرايي براي هماهنگي و يا ( هيات اجرائي كل سازمان ملل) (CEB)، هيئتي وابسته به سازمان ملل را درمورد جامعه‌ي اطلاعات ( UNGIS) در درون CEB تشكيل دهد، هيئتي شامل نهادها و موسسات وابسته به سازمان ملل كه هدف از آنها تسهيل در به اجراگذاردن دستاوردهاي اجلاس باشد. پيشنهاد شد كه در انتخاب نهادها و سازمانهاي اصلي لازم است كه تجربه و فعاليت سارمانهايي چون اتحاديه‌ي مخابرات بين‌المللي ( ITU)، برنامه‌ توسعه‌ي سازمان ملل و يونسكو كه در فرايند اجلاس نقش آفرين بودند، لحاظ شود.
ادامه‌ي كار اجلاس و فعاليتهاي اجرايي در سال 2006
اجراي راهكارهاي عملي
نشست مشورتي ميان تسهيل‌گران و ميانجيان راهكارهاي عملي اجلاس در 24 فوريه 2006 در ژنو برگزار شد. اين نشست به همت ITU، برنامه‌ي توسعه‌ي سازمان ملل و يونسكو و در قالب نقش تسهيل كننده و محوري اين نهادها در اجراي طرح سهامداري چندجانبه مبتني بر برنامه‌اي براي عمل اجلاس سازماندهي شد.
برخي ديگر از نهادهاي وابسته به سازمان ملل و ديگر سازمانها و موسسات‏، خدمات خود را در جهت تسهيل مضمامين و راهكارهاي خاص عملي ارائه دادند، و يا قصد خود را در انجام آن ابراز داشتند. به علاوه، اين نكته مورد موافقت قرار گرفت كه هر راهكار عملي بايد براي خود هيئت رئيسه‌اي داشته باشد. همچنين اين نكته مورد توافق قرار گرفت كه اگر قرار باشد تا فعاليتها تحت يك راهكار عملي معين انجام شود و موجبات برقراري ارتباط ميان تسهيل‌گران و مشاركت‌كنندگان فراهم شود، ضروري است تا يك نهاد موقتا به‌منزله‌ي هسته‌ي مركزي انتخاب شود تا بتواند به يك موضوع و يك راهكار خاص عملي بپردازد.
تعدادي از سازمانها در مورد پيش‌نويسهاي مشورتي براي تسهيل‌گران هر راهكار عملي، و براي نهادهاي اصلي تسهيل‌گر(ITU ،يونسكو و برنامه‌ي‌ توسعه‌ي سازمان ملل) نظرات و جرح‌وتعديل‌هايي را پيشنهاد كردند. تغييرات اصلي عبارت بود از: تضمين اجراي فرايند سهامداري چندجانبه به‌منزله‌ي فرايندي از پايين به بالا، و نيز بهره‌گيري تمام‌عيار از تكنولوژي آنلاين به منظور تضمين حداكثر فراگيري.
اين نكته مورد توافق قرار گرفت كه هر كجا كه امكان‌پذير باشد جلسات مربوط به اجلاس تشكيل شود، تا بدين ترتيب بيشترين بهره از امكانات موجود برده شود و شرايط براي كسانيكه بايد سفر كنند مهياتر شود.
كميسيون علوم و تكنولوژي براي توسعه ( CSTD)
اين كميسيون در نهمين جلسه‌ي خود كه در ژنو و بين 15 تا 19 مي 2006 برگزار شد، ميز گردي متشكل از سهامداران چندجانبه را درمورد نقش كميسيون در ادامه‌ي كار سيستم گسترده‌ي سازمان ملل كه تا دستاوردهاي اجلاس بسط مي‌يابد، برگزار كرد.
كميسيون موافقت كرد كه دستورالعمل اصلي مطالعه و چرخه‌ي سياست‌گذاريها بين 2006 تا 2008 بايد حول “تشويق به ساخت جامعه‌ي اطلاعات مردم مدار، توسعه محور و فراگير باشد، آن هم با گرايش به افزايش فرصتهاي ديجيتالي براي همگان” ، كه در اين ميان به ابعاد توسعه‌ي ICTها كه از آن جمله است بررسي خطرات يا منافع حذف “فاصله‌ي ديجيتالي”‌، توجه خواهد شد.
در 16 مي 2006 نشستي مشترك ميان شوراي اقتصادي و اجتماعي سازمان ملل ( ECOSOC) و كميسيون برگزار شد. در همان روز رئيس شورا گزارشي را به دفاتر خود در مورد دستاورد رايزني باز و منعطف شورا پيرامون نقش كميسيون در ادامه‌ي كار اجلاس ارائه داد.
فروم زمامداري اينترنت ( IGF)
هدف از فروم زمامداري اينترنت فراهم كردن فضايي است براي گفتگويي مبتني بر سياستِ سهامداري چندجانبه در مورد زمامداري اينترنت. فرمان فروم با توجه به بند 72 دستورالعمل تونس عبارت است از:
+ بحث پيرامون مباحث همگاني و سياست‌گذارانه‌ي مربوط به عناصر كليدي زمامداري اينترنت كه موجب افزايش دوام، توانايي، امنيت، ثبات و توسعه‌ي اينترنت مي‌شود.
طرح و ابتكار ايجاد اين صندوق از سوي رئيس جمهور سنگال عبدالله ويد و طي نخستين مرحله از اجلاس جهاني در مورد جامعه‌ي اطلاعات (ژنو2003) ارائه گرديد، و سرانجام در مرحله‌ي دوم اجلاس ( تونس 2005) در قالب يك صندوق داوطلبانه به رسميت شناخته شد.
مجموعه وقايع مربوط به wsis 14لي 25 ماه مه -2007 سوئيس ژنو
ادامه اجلاس در ماه مه سال007 2 تحت عنوان مجموعه وقايع مربوط به wsis تشکيل شد و مباحث زير مورد بررسي قرار گرفت:
C5 . ايجاد اطمينان و امنيت در استفاده از ICTها
در نشست روز 16 مه مباحثي پيرامون :
C2 . زيرساختهاي اطلاعات و ارتباطات
C4 .توانايي بخشي
C6 . ايجاد محيطي اجرايي
اثرات ICT در ايجاد اشتغال و نابودي فقر در آفريقا
دولت الکترونيک و محيط زيست
کمک کردن ICT به تحقق اهداف هزاره
اقتصاد دانش محور و ICTبراي توسعه در کشورهاي آسيا و اقيانوسيه
C1 . نقش مقامات حكومتي و تمامي سهامداران در ترويج و ارتقا ICTها براي توسعه
C7 . كاربردهاي ICT :
+ زمامداري الكترونيك
+ تجارت الكترونيك
+ اشتغال الكترونيك
C11 . همكاري بين‌الملي و منطقه‌اي
C8 . تنوع و هويت فرهنگي، تنوع زباني و مطالب و محتواي بومي
C9 .رسانه‌ها
تسهيلگري در کليه خط عمل ها
C10 . ابعاد اخلاقي جامعه‌ي اطلاعات

گزارش اجلاس ژنو

Civil Society and Non-Governmental Organizations occupy a significant place in the agenda of countries, including mainly the USA and the EU members. They have missions of forming a public interest in almost every field of life, such as addressing to fallacies, establishing influence on the decision-makers, bringing problems to the fore, and finally solving social and institutional problems. In this context, NGOs are the third dynamic of development and civilization besides government and private sector.
As poverty recently having social, political and cultural dimensions in addition to its already economic side worldwide, it has increasingly been among the top issues in the global agenda. Overcoming such an issue or making an effort on this issue is not possible by restricted resources of governments, private sector or the NGOs single-handedly. In this regard, the IIIrd International NGOs Conference with the main theme “NGOs-Private Sector-Government Interaction” has provided one of the most important contributions in establishing consciousness and responsibility through common mind-common initiation understanding. The results of this conference have proved that NGOs contribute significantly to the fight against poverty and keeping it on the global agenda.
While preparing for the IVth International NGOs Conference, Biga Faculty of Economics and Administrative Sciences of the Çanakkale Onsekiz Mart University, which has adopted a special mission on NGOs, would like to show its awareness on global matters. Contributions of academics at national and international levels, civil society and NGOs representatives, and private sector and government managers, are expected to this year’s conference with the main theme “Global Poverty” and various other sub-headings. In this regard, we hope you could honor us with your presence in our conference on October 19-21, 2007, in Çanakkale.

Prof. Dr. Ali AKDEMIR
Rector
Çanakkale Onsekiz Mart University

http://biibf.comu.edu.tr/stk2007/ehome.htm

سخن تازه از نوروز گفتن دشوار است. نوروز يك جشن ملي است،‌جشن ملي را همه مي‌شناسند كه چيست، نوروز هر ساله برپا مي‌شود و هر ساله از آن سخن مي‌رود. بسيار گفته‌اند و بسيار شنيده‌ايد؛ پس به تكرار نيازي نيست؟ چرا، هست. مگر نوروز را خود مكرر نمي‌كنيد؟ پس سخن از نوروز را نيز مكرر بشنويد. در علم و ادب تكرار ملال‌آور است و بيهوده؛ "عقل" تكرار را نمي‌پسندد؛ اما "احساس" تكرار را دوست دارد، طبيعت تكرار را دوست دارد، جامعه به تكرار نيازمند است، طبيعت را از تكرار ساخته‌اند؛ جامعه با تكرار نيرومند مي‌شود، احساس با تكرار جان مي‌گيرد و نوروز داستان زيبايي است كه در آن، طبيعت، احساس و جامعه هر سه دست‌اندركارند.
نوروز كه قرن‌هاي دراز است بر همة جشن‌هاي جهان فخر مي‌فروشد، از آن رو "هست" كه يك قرارداد مصنوعي اجتماعي و يا يك جشن تحميلي سياسي نيست، جشن جهان است و روز شادماني زمين، آسمان و آفتاب، و جوشِ شكفتن‌ها و شور زادن‌ها و سرشار از هيجانِ هر "آغاز".
جشن‌هاي ديگران، غالباً انسان‌ها را از كارگاه‌ها، مزرعه‌ها، دشت و صحرا، كوچه و بازار، باغ‌ها و كشتزارها، در ميان اطاق‌ها و زير سقف‌ها و پشت درهاي بسته جمع مي‌كند: كافه‌ها، كاباره‌ها، زيرزميني‌ها، سالن‌ها، خانه‌ها ... در فضايي گرم از نفت، روشن از چراغ، لرزان از دود، زيبا از رنگ و آراسته از گل‌هاي كاغذي، مقوايي، مومي، بوي كندر و عطر و ... اما نوروز دست مردم را مي‌گيرد و از زير سقف‌ها، درهاي بسته، فضاهاي خفه، لاي ديوارهاي بلند و نزديك شهرها و خانه‌ها،‌ به دامن آزاد و بيكرانة طبيعت مي‌كشاند: گرم از بهار، روشن از آفتاب، لرزان از هيجانِ آفرينش و آفريدن، زيبا از هنرمندي باد و باران، آراسته با شكوفه، جوانه، سبزه و معطر از:
"بوي باران، بوي پونه، بوي خاك،
شاخه‌هاي شسته، باران خورده، پاك" ...
نوروز تجديد خاطرة بزرگي است: خاطرة خويشاوندي انسان با طبيعت. هر سال، اين فرزند فراموشكار كه،‌ سرگرم كارهاي مصنوعي و ساخته‌هاي پيچيدة خود، مادر خويش را از ياد مي‌برد، با يادآوري‌هاي وسوسه‌آميز نوروز، به دامن وي باز مي‌گردد و با او، اين بازگشت و تجديد ديدار را جشن مي‌گير: فرزند، در دامن مادر، خود را بازمي‌يابد و مادر،‌ در كنار فرزند، چهره‌اش از شادي مي‌شكفد، اشك شوق مي‌بارد، فريادهاي شادي مي‌كشد؛ جوان مي‌شود، حيات دوباره مي‌گيرد. با ديدار يوسفش بينا و بيدار مي‌شود.
تمدن مصنوعي ما هر چه پيچيده‌تر و سنگين‌تر مي‌گردد، نياز به بازگشت و بازشناخت طبيعت را در انسان حياتي‌تر مي‌كند و بدينگونه است كه نوروز، برخلاف سنت‌ها كه پير مي‌شوند و فرسوده و گاه بيهوده، رو به توانايي مي‌رود و در هر حال، آينده‌اي جوان‌تر و درخشان‌تر دارد، چه، نوروز راه سومي است كه جنگ ديرينه‌اي را كه از روزگار لائوتزو و كنفسيوس تا زمان روسو و ولتر درگير است به آشتي مي‌كشاند.
نوروز تنها فرصتي براي آسايش، تفريح و خوشگذراني نيست، نياز ضروري جامعه، خوراك حياتي يك ملت نيز هست. دنيايي كه بر تغيير و تحول، گسيختن و زايل شدن، درهم ريختن و از دست رفتن بنا شده است، جايي كه در آن، آنچه ثابت است و همواره لايتغير و هميشه پايدار،‌ تنها تغيير است و ناپايداري؛ چه چيز مي‌تواند ملتي را، جامعه‌اي را، در برابر عرابة بي‌رحم زمان – كه بر همه چيز مي‌گذرد و له مي‌كند و مي‌رود، هر پايه‌اي را مي‌شكند و شيرازه‌اي را ميگسلد- از زوال مصون دارد؟
هيچ ملتي با يك نسل و دو نسل شكل نمي‌گيرد؛ ملت، مجموعة پيوستة نسل‌هاي متوالي بسيار است، اما زمان، اين تيغ بي‌رحم، پيوند نسل‌ها را قطع مي‌كند؛ ميان ما و گذشتگانمان- آنها كه روح جامعة‌ ما و ملت ما را ساخته‌اند- درة هولناك تاريخ حفر شده است؛ قرن‌هاي تهي ما را از آنان جدا ساخته‌اند؛ تنها سنت‌ها هستند كه پنهان از چشم جلاد زمان، ما را از اين درة هولناك گذر مي‌دهند و با گذشتگانمان و با گذشته‌هايمان آشنا مي‌سازند. در چهرة مقدس اين سنت‌ها است كه ما حضور آنان را در زمان خويش، كنار خويش و در "خودِ خويش"، احساس مي‌كنيم؛ حضور خود را در ميان آنان مي‌بينيم و جشن نوروز يكي از استوارترين و زيباترين سنت‌ها است.
در آن هنگام كه مراسم نوروز را به پا مي‌داريم، گويي خود را در همة‌ نوروزهايي كه هر ساله در اين سرزمين برپا مي‌كرده‌اند، حاضر مي‌يابيم و در اين حال، صحنه‌هاي تاريك و روشن و صفحات سياه و سفيد تاريخ ملت كهن ما در برابر ديدگانمان ورق مي‌خورد، رژه مي‌رود. ايمان به اينكه نوروز را ملت ما هر ساله در اين سرزمين بر پا مي‌داشته است، اين انديشه‌هاي پرهيجان را در مغزمان بيدار مي‌كند كه: آري، هر ساله! حتي همان سالي كه اسكندر چهرة اين خاك را به خون ملت ما رنگين كرده بود، در كنار شعله‌هاي مهيبي كه از تخت جمشيد زبانه مي‌كشيد، همانجا، همان وقت، مردم مصيبت‌زدة ما نوروز را جدي‌تر و با ايمان بيشتري برپا مي‌كردند؛ آري، هر ساله! حتي همان سال كه سربازان قتيبه بر كنارة جيحون سرخ رنگ،‌ خيمه برافراشته بودند و مهلب خراسان را پياپي قتل عام مي‌كرد، در آرامش غمگين شهرهاي مجروح و در كنار آتشكده‌هاي سرد و خاموش، نوروز را گرم و پرشور جشن مي‌گرفتند.
تاريخ از مردي در سيستان خبر مي‌دهد كه در آن هنگام كه عرب سراسر اين سرزمين را در زير شمشير خليفة جاهلي آرام كرده بود، از قتل عام شهرها و ويراني خانه‌ها و آوارگي سپاهيان مي‌گفت و مردم را مي‌گرياند و سپس، چنگ خويش را برمي‌گرفت و مي‌گفت: "اباتيمار، اندكي شادي بايد"! نوروز در اين سال‌ها و در همة سال‌هاي همانندش، شادي‌يي اينچنين بوده است، عياشي و "بي‌خودي" نبوده است،‌ اعلام ماندن و ادامه داشتن و بودن اين ملت بوده و نشانة پيوند با گذشته‌اي كه زمان و حوادث ويران‌كنندة زمان همواره در گسستن آن مي‌كوشيده‌ است.
نوروز همه وقت عزيز بوده است؛ در چشم مغان، در چشم موبدان، در چشم مسلمانان و در چشم شيعيان مسلمان، همه نوروز را عزيز شمرده‌اند و با زبان خويش، از آن سخن گفته‌اند. حتي فيلسوفان و دانشمندان كه گفته‌اند: "نوروز روز نخستين آفرينش است كه اورمزد دست به خلقت جهان زد و شش روز در اين كار بود و ششمين روز، خلقت جهان پايان گرفت و از اين رو است كه نخستين روز فروردين را هورمزد نام داده‌اند و ششمين روز را مقدس شمرده‌اند".
چه افسانة زيبايي؛ زيباتر از واقعيت! راستي مگر هر كس احساس نمي‌كند كه نخستين روز بهار، گويي نخستين روز آفرينش است. اگر روزي خدا جهان را آغاز كرده است، مسلماً آن روز، اين نوروز بوده است. مسلما بهار نخستين فصل و فروردين نخستين ماه و نوروز نخستين روز آفرينش است. هرگز خدا جهان را و طبيعت را با پاييز يا زمستان يا تابستان آغاز نكرده است. مسلما اولين روز بهار، سبزه‌ها روييدن آغاز كرده‌اند و رودها رفتن و شكوفه‌ها سرزدن و جوانه‌ها شكفتن، يعني نوروز.
بي‌شك، روح در اين فصل زاده است و عشق در اين روز سر زده است و نخستين بار، آفتاب در نخستين روز نوروز طلوع كرده است و زمان با وي آغاز شده است.
اسلام كه همة رنگ‌هاي قوميت را زدود و سنت‌ها را دگرگون كرد، نوروز را جلاي بيشتري داد، شيرازه بست و آن را، با پشتوانه‌اي استوار، از خطر زوال در دوران مسلماني ايرانيان، مصون داشت. انتخاب علي به خلافت و نيز انتخاب علي به وصايت، در غدير خم، هر دو در اين هنگام بوده است و چه تصادف شگفتي! آن همه خلوص و ايمان و عشقي كه ايرانيان در اسلام به علي و حكومت علي داشتند پشتوانة نوروز شد. نوروز كه با جان مليت زنده بود، روح مذهب نيز گرفت؛ سنت ملي و نژادي، با ايمان مذهبي و عشق نيرومند تازه‌اي كه در دلهاي مردم اين سرزمين برپا شده بود پيوند خورد و محكم گشت، مقدس شد و، در دوران صفويه، رسما يك شعار شيعي گرديد،‌ مملو از اخلاص و ايمان و همراه با دعاها و اوراد ويژة خويش. آنچنان كه يكسال نوروز و عاشورا در يك روز افتاد و پادشاه صفوي، آن روز را عاشورا گرفت و روز بعد را نوروز!
نوروز- اين پيري كه غبار قرن‌هاي بسيار بر چهره‌اش نشسته است- در طول تاريخ كهن خويش، روزگاري در كنار مغان، اوراد مهرپرستان را خطاب به خويش مي‌شنيده است؛ پس از آن، در كنار آتشكده‌هاي زردشتي، سرود مقدس موبدان و زمزمة اوستا و سروش اهورامزدا را به گوشش مي‌خوانده‌اند؛ از آن پس، با آيات قرآن و زبان الله از او تجليل مي‌كرده‌اند و اكنون، علاوه بر آن، با نماز و دعاي تشيع و عشق به حقيقت علي و حكومت علي، او را جان مي‌بخشند و در همة اين چهره‌هاي گوناگونش، اين پير روزگارآلود، كه در همة قرن‌ها و با همة نسل‌ها و همة اجداد ما- از اكنون تا روزگار افسانه‌اي جمشيد باستاني- زيسته است و با همه‌مان بوده است، رسالت بزرگ خويش را، همه وقت، با قدرت و عشق و وفاداري و صميميت انجام داده است و آن، زدودن رنگ پژمردگي و اندوه از سيماي اين ملت نوميد و مجروح است و درآميختن روح مردم اين سرزمين بلاخيز با روح شاد و جانبخش طبيعت و، عظيم‌تر از همه، پيوند دادن نسل‌هاي متوالي اين قوم- كه بر سر چهار راه حوادث تاريخ نشسته و همواره تيغ جلادان و غارتگران و سازندگان كله منار‌ها بند بندش را از هم مي‌گسسته است و نيز پيمان‌يگانگي بستن ميان همة دل‌هاي خويشاوندي كه ديوار عبوس و بيگانة دوران‌ها در ميانه‌شان حائل مي‌گشته و درة عميق فراموشي ميانشان جدايي مي‌افكنده است.
و ما، در اين لحظه، در اين نخستين لحظات آغاز آفرينش، نخستين روز خلقت، روز اورمزد، آتش اهورايي نوروز را باز برمي‌افروزيم و در عمق وجدان خويش، به پايمردي خيال، از صحراهاي سياه و مرگ‌زدة قرون تهي مي‌گذريم و در همة نوروزهايي كه در زير آسمان پاك و آفتاب روشن سرزمين ما برپا مي‌شده است، با همة زنان و مرداني كه خون آنان در رگ‌هايمان مي‌دود و روح آنان در دلهايمان مي‌زند شركت مي‌كنيم و بدينگونه، "بودن خويش" را، به عنوان يك ملت، در تندباد ريشه برانداز زمان‌ها و آشوبِ گسيختن‌ها و دگرگون شدن‌ها خلود مي‌بخشيم و، در هجوم اين قرن دشمنكامي كه ما را با خود بيگانه ساخته و، "خالي از خويش"، بردة رام و طعمة زدوده از "شخصيت" اين غرب غارتگر كرده است، در اين ميعادگاهي كه همة نسل‌هاي تاريخ و اساطير ملت ما حضور دارند، با آنان پيمان وفا مي‌بنديم و "امانت عشق" را از آنان به وديعه مي‌گيريم كه "هرگز نميريم" و "دوام راستين" خويش را به نام ملتي كه در اين صحراي عظيم بشري، ريشه در عمق فرهنگي سرشار از غني و قداست و جلال دارد و بر پاية "اصالت" خويش، در رهگذر تاريخ ايستاده است، "بر صحيفة عالم ثبت" كنيم.
*برگرفته از کتاب کوير اثر دکتر علي شريعتي

آوازهاي8 مارس

روزي دوباره با هم

بر شانه هاي خورشيد سوار مي شويم

آستين هاي محبت را بالا مي زنيم

و دست هاي عاطفه را مي فشاريم

و چادر عشق بر کمر گره مي بنديم.

روزي دوباره با هم

آواز

زناني را که گردان کلام پر مفهوم را

انتظار مي کشند

و بر سيماي بزرگ شان

لبخند پر شکوهي را بشارت ميدهند

مي سرائيم.

بهار

با پيراهن بلند سبزش

همراه با پرندگان

سمفوني نويني را آغاز ميکند

و بنديان

در خيزش بهار

تصوير بلوغ آزادي را

بر سينه بتون

حک مي کنند.

زناني که

در پيکار آغازين

با خونشان، آزادي را در انديشه پيکار

بيدار کردند

و بر شيار لب هاي سرخ زندگي پيوند زدند.

زنان

رهائي شان را

در شريان گلگون تجربه ها

خواهند يافت.

روزي دوباره با هم

آزادي زنان را

در کوچه پس کوچه هاي سرزمينم

زمزمه خواهيم کرد.

روزي که زنان

رهائي شان را

در شهد شيرين آزادي

تجربه خواهند کرد.

ي. صفايي

مارس 2007

بیش از سیصد نفر از نمایندگان سازمانهای غیر دولتی و انجمنهای مدافع میراث فرهنگی و محیط زیست، صبح روز چهارشنبه 25 بهمن در اعتراض به آبگیری سد سیوند، مقابل مجلس شورای اسلامی تجمع کردند.

تجمع کنندگان با در دست داشتن پلاکاردهایی که بر آن شعارهایی در دفاع از آثار باستانی در معرض تهدید نابودی نوشته شده بود خواستار گفت و گو با نمایندگان کمیسیون فرهنگی یا کمیسیون اصل نود مجلس شدند.

ساعتی پس از این تجمع و بعد از این که کسی به نمایندگی از مجلس، در جمع تجمع کنندگان معترض حاضر نشد، یکی از تجمع کنندگان به نمایندگی از دیگران راهی مجلس شد تا خواسته های افراد و انجمنهای حامی میراث فرهنگی و باستانی را به نمایندگان ملت در مجلس به صورت کتبی تحویل دهد.

این تجمع که از ساعت 10 صبح روز چهارشنبه 25 بهمن در مقابل در شمالی مجلس برگزار شده بود در ساعت 12.30با حضور نیروی انتظامی در محل و با عنوان شدن این مساله که شما مجوز برگزاری تجمع ندارید، پیش از موعد مقرر (ساعت 14) پایان یافت.

همچنین این تجمع خواسته های خود را در قالب یک بیانیه قرائت کرد. در بخشی از این بیانیه آمده است :

سد سیوند را آبگیری نکنید! ما مخالف آب گیری سد سیوند هستیم.

زیرا بسته شدن مسیر کوچ عشایر، و به زیر آب رفتن یکی از مهمترین استقرارگاه های کوچ نشینان از نتایج بگیری سد سیوند خواهد بود. با آبگیری سیوند مراتع عشایر که یکی از جاذبه های گردشگری ایران به شمار می رود از بین خواهد رفت.

دومین دلیلی که در این بیانیه برای جلوگیری از آبگیری سد سیوند بیان شده، این است که برپایه نظر کار شناسی دکتر پیمان یوسفی آذری مدیر کل دفتر جنگلهای خارج از شمال سازمان جنگلها و مراتع، با آبگیری سد سیوند، حد اقل 8 هزار اصله درخت 500 ساله و هزاران هکتار مرتع و زمین مرغوب کشاورزی نابود می شود.

و بالاخره دلیل سوم تجمع کنندگان در ممانعت از آبگیری سد سیوند، تنگه ای است که سد در آن احداث شده است: تنگه بلاغی یکی از کم مانند ترین محوطه های باستانی ایران و نیازمند به پژوهشهای بیشتری است. تنگه بلاغی به دلیل عبور عشایر و مسیر کاروانروی تاریخی و جاده شاهی معروفترین و کهن ترین جاده بین المللی جهان و دارای آثار بسیار ارزشمندی چون سکونت گاه های انسانهای دوره پارینه سنگی است . بقایای دهکده ها، کوره های ذوب فلز و کوره های 7 هزار و 500 ساله سفالگری و با پیشینه ای به گستره 10 هزار سال، از ارزش فراوانی برای کاوش بیشتر برخوردار است.

این بیانیه به امضای "جمعی از انجمنهای مدافع میراث فرهنگی و محیط زیست " به پایان رسیده است.

منبع

این روزها برای من روزهای تجربه است .تجربه هایی که به نظر من هر مردی مثل سربازی به اونها احتیاج داره تا بتونه مرد بشه.شاید فکرکنید ضد و نقیض میگم ولی باور کنید اینطور نیست.برای مرد شدن باید کمی هم خودمان را بجای زنها قرار بدیم و کمی هم زن باشیم!. فقط کمی ، چون مطمئنم تازه با درد های مادرانمان آشنا میشیم.همه ما مردها فراموش کرده ایم که مادرمان زن است!!! هر ظلم وستمی را که بر زنها روا میداریم بر مادرانمان روا داشته ایم.ظلم به زن در جامعه ما ظلم مضاعف نیست بلکه همه جانبه است.

تا اینجا ی قضیه فقط درد دل یک مرد از ستم فرهنگ مردسالار است و اما بقیه ماجرا. این دومین هفته ای است که بخش کوچکی از وظایف همسرم اعظم السادات فاطمی را به عهده گرفته ام. اعظم این روزها در بستر بیماری است و من باید وظایف تعریف شده (در فرهنگ ایرانی) او را انجام دهم. باور کنید که خیلی سخت است. راستی مگر زن ها چه گناهی مرتکب شده اند که هم باید کار کنند ، هم بشورند ، هم بپزند، هم به بچه ها رسیدگی کنند، هیچ حقی هم نداشته باشند. با کوچکترین اعتراضی انواع و اقسام تهمتها را هم نوش جان کنند،تازه بسیاری از آنها کتک هم می خورند و حتی نمی توانند به پدر و مادر خود اطلاع دهند که چه بلایی بر سرشان آمده. در ایران ما که سایر حقوق اولیه انسانی راهم ندارند.نگاه کنید به قوانین ایران در مورد حق ارث،حق حضانت ، حق دیه و ...، جالب تر اینکه اعتراض زن برابر است با کتک خوردن واینبار دردناکتر اینست که ضاربین خود از ستم دیدگان فرهنگ مردسالار ایرانی هستند یعنی زنها!!!

داستان عجیبی شده است. راستی آیا خدا یی که بارز ترین صفتش عدالت است و جنسیت هم ندارد تا به نفع مردها قضاوت کند ونیز بشر را از مرد و زن آفرید نه از مرد! آیا این خدا ما مردها را خواهد بخشید ؟ همه چیز را به نفع خودمان تفسیر کرده ایم و بعضی از زشت ترین ظلم ها را چنان بدیهی جلوه داده ایم که گویی ظلم به زن از آسمان نازل شده!!!

من معتقدم که مبارزه با فرهنگ مرد سالار را باید از سطح زبان شروع کنیم.تا زمانی که زن بودن برای یک مرد فحش بحساب میآید داستان همین خواهد بود که هست. تا زمانی که زن بودن در زبان ما برابر است با ضعیف بودن ونه انسان بودن ، هیچ زنی به حق خود نخواهد رسید.ونیز از همه بدتر غیرت مردانه ایرانی است. هیچ میدانید که در تاریخ ما کمبوجیه با خواهر خود ازدواج کرد تا مبادا دست نامحرم به خواهرش برسد؟ ریشه غیرت ایرانی در همین جاست.زن محبوس غیرت مرد شده است بی آنکه مرد بداند این نابرابری که بنام غیرت بر زن اعمال میشود همه توانایی ها و استعدادهای یک انسان را که اولا نیمی از بشریت است و ثانیا مادر مرد، از بین میبرد.

به هر حال باید فکری کرد و جامعه را از این درد کهنه و قدیمی نجات داد. بیاییم  باور کنیم که زن کالا نیست. زن نه کالایی زینتی است و نه کالایی شکستنی! زن انسان است و بقول آن بزرگمرد مشرق زمین مهاتما گاندی " زن مادر مرد است."

از خداوند بزرگ یرای همسرم شفای عاجل را طلب میکنم.